Veel concurrentie, maar toch kansen op de arbeidsmarkt in Holland Rijnland

“De basis van de arbeidsmarkt biedt ook in coronatijd kansen. Zo is er bijvoorbeeld veel vraag naar huishoudelijk medewerkers thuiszorg. Vaak kunnen werkzoekenden zonder startkwalificatie hun baankansen echter flink vergroten door een cursus of opleiding te volgen. UWV kan hier bij ondersteunen, door advies te geven over kansrijke beroepen en leer-/werktrajecten in beeld te brengen. In bepaalde gevallen is er zelfs budget beschikbaar om werkzoekenden financieel op weg te helpen wanneer ze stappen willen zetten in hun ontwikkeling. Zo helpen we talent te ontplooien en stimuleren we mensen het maximale uit zichzelf te halen.” Rob van Hooven, rayonmanager bij UWV.

Jan Wassenaar Senior Adviseur Werkgeversdiensten UWV E [email protected] T  06 – 52464012

Daling werkgelegenheid in Regio Holland Rijnland
Na 15 maanden te leven in een pandemie met verschillende lockdowns een tussenstand van de arbeidsmarkt. Landelijk gezien daalde in 2020 het aantal banen van werknemers in loondienst. Ook de werkgelegenheid in Holland Rijnland daalde. De afname was het sterkst in de maanden direct na de corona uitbraak. 

Meeste banenverlies in april 2020
In de regio Holland Rijnland  nam de werkgelegenheid vooral in april 2020 flink af. In de maand erna vlakte de afname van werkgelegenheid af. Vanaf juni groeide het aantal banen in de regio weer. In totaal daalde het aantal banen in 2020 met 2.200 tot 263.200. Door de invoering van de NOW konden veel banen behouden blijven en werd de afname van werkgelegenheid in de loop van het jaar minder sterk. Door deze overheidssteun konden veel banen behouden blijven. 

Deze aantallen behoeven wel een uitleg: wanneer een aanvraag NOW is toegekend wordt deze in het geheel toegeschreven aan 1 loonheffingsnummer (meestal de hoofdvestiging van het bedrijf). Hierdoor zeggen regionale NOW-cijfers dus niet noodzakelijkerwijs iets over de regionale bedrijvigheid die er mee gemoeid is. Denk bijvoorbeeld aan hotelketens of sportscholen met meerdere vestigingen.

We zagen dat in veel sectoren het afgelopen jaar het aantal banen afnam. Vooral bij uitzendbureaus en in de horeca verdwenen banen. Toch zijn er ook sectoren waarin de werkgelegenheid gelijk bleef of zelfs toenam, zoals in zorg, openbaar bestuur, onderwijs en detailhandel.

Aantal WW-uitkering
De WW-cijfers vormen een goede indicator voor de manier waarop de arbeidsmarkt zich beweegt. Eind maart 2021 verstrekte UWV in totaal 7.740 WW-uitkeringen in de regio Holland Rijnland. Dat waren er 146 minder dan eind februari, een daling van 1,9% die boven het landelijk gemiddelde van 1,4% uitkwam. In vergelijking met vorig jaar steeg het aantal WW-uitkeringen in de regio Holland Rijnland met 1.234, oftewel 19%. Die stijging lag boven het Nederlands gemiddelde van 12,7%, maar de twee cijfers kruipen wel steeds meer naar elkaar toe. Het WW-percentage (het aantal WW-uitkeringen ten opzichte van de beroepsbevolking) blijft in de regio Holland Rijnland met 2,6% ruim onder het landelijk en provinciaal gemiddelde van 3%.

Verschillen per gemeente
Zoeterwoude (-8,3%) is de gemeente waar we in onze regio Holland Rijnland de grootste WW-daling op maandbasis zien. Van de vier gemeenten met een WW-toename is de stijging het grootst in Lisse (+3,8%). Op jaarbasis blijft Zoeterwoude echter met +32% een negatieve uitschieter, maar ook de stijgingspercentages van Kaag & Braassem (+30%) en Teylingen (+29%) zijn sterk bovengemiddeld te noemen. Aan de andere kant van het spectrum vinden we Oegstgeest, waar het aantal WW-uitkeringen in een jaar tijd licht kromp (-1%).

Demografie
De daling van het aantal WW-uitkeringen op maandbasis komt in Holland Rijnland vooral vandaan bij personen jonger dan 27 jaar (-10,1%). Hoewel het regionale WW-bestand ten opzichte van maart 2020 dus in totaal met 19% toenam, zien we dat het aantal WW-uitkeringen onder hoogopgeleiden in een jaar tijd is afgenomen (-2% voor hbo en -11% voor wo). Met name in het laatste geval is die ontwikkeling veel gunstiger dan het landelijk gemiddelde (-6%). 

Beroepen
Kijken we naar de ontwikkeling van de WW voor de diverse beroepen in de regio Holland Rijnland dan zien we in een jaar tijd nog steeds met afstand de grootste WW-toename bij dienstverlenende beroepen (+343, een stijging van 78%). Binnen deze beroepsklasse zijn het vooral koks, kelners en schoonmakers die vaker een beroep doen op de WW. Maar ook het aantal WW-uitkeringen voor receptionisten en verkoopmedewerkers detailhandel nam in een jaar tijd flink toe.

Veel werkzoekenden zonder startkwalificatie, relatief weinig vacatures
UWV verstrekte eind maart 2021 in de regio Holland Rijnland 1.732 WW-uitkeringen aan werkzoekenden die niet meer dan basisonderwijs, vmbo of een mbo-opleiding op niveau 1 hebben afgerond. We spreken in dit geval ook wel van werkzoekenden zonder startkwalificatie. Deze groep vertegenwoordigde in de regio Holland Rijnland aan het einde van het eerste kwartaal bijna een derde van het totale WW-bestand. Het aantal WW-uitkeringen voor werkzoekenden zonder startkwalificatie steeg in een jaar tijd met 18%. Ter vergelijking: in dezelfde periode daalde het aantal werkzoekenden met een afgeronde opleiding op hbo- of wo-niveau juist met 6%. Werkzoekenden aan de basis van de arbeidsmarkt lijken dus flink meer last te hebben van de coronacrisis dan hoger opgeleiden. Werkzoekenden zonder startkwalificatie zijn vaak aangewezen op vacatures op het niveau van basisvakmanschap.  UWV raamt het aantal openstaande vacatures op dit niveau in de regio Holland Rijnland in het vierde kwartaal van 2020 op zo’n 650. Dat betekent een daling van 43% ten opzichte van een jaar eerder. Het aantal vacatures op basisvakmanschapsniveau is dus fors afgenomen, terwijl het aantal werkzoekenden dat zich op deze vacatures richt groeide. De spanning op de arbeidsmarkt voor beroepen in basisvakmanschap ging hierdoor in 2020 van ‘krap’ naar ‘gemiddeld’ en de concurrentie voor werkzoekenden zonder startkwalificatie nam toe.

 Toch ook kansen op niveau van basisvakmanschap 
Alhoewel het perspectief voor hoger opgeleiden dus gunstiger is, biedt de huidige arbeidsmarkt wel degelijk ook kansen voor werkzoekenden zonder startkwalificatie. In sommige functies op het niveau van basisvakmanschap hebben werkgevers namelijk grote moeite om personeel te vinden. Voorbeelden van regionale kansberoepen op het niveau van basisvakmanschap zijn bijvoorbeeld huishoudelijk medewerker thuiszorg of gevelreiniger.

Met dank aan Frank Verduijn, Arbeidsmarktadviseur UWV.

Geef een reactie